Miereżkowski

rp_nauka19.jpg

Miereżkowski czerpał materiał dla syntetycznych uogólnień metafizycznych tylko z przeszłości. W odróżnieniu od autora Chrystusa i Antychrysta Fiodor Sołogub był całkowicie związany ze współczesnością.

W swoich utworach pisanych prozą sięgnął do zagadnienia prowincjonalnej inteligencji rosyjskiej, wielokrotnie eksploatowanego przez literaturę na przełomie dwóch wieków. Zgodnie z założeniami poetyki modernistycznej ujął je nie w aspekcie społecznym, lecz ogólnoludzkim. W powieści Ciężkie sny, koszmar i bezsens szarej egzystencji prowincjonalnej ciążącej na ludziach „rozbitych” i uciemiężonych przez życie”, ludziach „współczesnych z nieokreślonymi nastrojami, z chorobliwą tęsknotą za czymś niezwykłym, poszukujących czegoś nowego w życiu i w sobie”, ilustrował ahistorycznie pojętą „tragedię bytu”. Symboliczny podtekst powieści Sołoguba jeszcze wyraźniej zarysował się w Małym biesie.

Struktura utworu jest dwuwarstwowa. Warstwę pierwszą stanowi historia prowincjonalnego nauczyciela Pieriedonowa, przypominająca najlepsze demaskatorskie stroni:; satyry rosyjskiej. Kreśląc perypetie bohatera związane z ożenkiem, Soło-gub wykorzystał doświadczenia Sałtykowa-Szczedrina. W tej warstwie utworu wszystkie elementy „anegdotyczne, obyczajowe i psychologiczne opierały się, jak to podkreślił sam autor, „na niezwykle dokładnej obserwacji” życia prowincji.

Tags: